Skip to main content

Posts

शिक्षाको सांगठनिक पुनर्संरचना गरिँदै

भवानीश्वर गौतम काठमाडौं,  १०  मंसिर शिक्षा मन्त्रालयको अहिलेको सांगठनिक ढाँचामा व्यापक परिवर्तन गर्ने गरी प्रस्ताव तयार गरिएको छ । प्रस्तावित सांगठनिक ढाँचामा केही नयाँ संरचना प्रस्ताव गरिएको छ भने केही अहिलेकै संरचनालाई निरन्तरता दिने उल्लेख गरिएको छ । शिक्षा मन्त्रालयले विद्यार्थी, विद्यालय संख्याका साथै आवश्यकतामा समेत धेरै परिवर्तन भएकाले नयाँ संरचनासहितको परिमार्जन प्रस्ताव गरेको हो । शिक्षा मन्त्रालयले गठन गरेको सहसचिव डा. हरि लम्सालको संयोजकत्वको प्राविधिक समितिले ‘संगठन सर्वेक्षण मस्यौदा–२०७१’ को मस्यौदा मन्त्रालयलाई बुझाइसकेको छ । मस्यौदामा शैक्षिक अनुसन्धान, सूचना तथा सञ्चार केन्द्र, नेपाल शिक्षक परिषद्, शिक्षा सेवा केन्द्र जस्ता संरचना थप गर्न प्रस्ताव गरिएको छ । केही निकायको नाम र कार्यक्षेत्रमा समेत हेरफेरको प्रस्ताव गरिएको छ । अहिले पाँचवटा रहेको क्षेत्रीय शिक्षा निर्देशनालय (क्षेशिनि) को नाम र संख्या नै परिवर्तनको प्रस्ताव छ । क्षेशिनिको नाम परिवर्तन गरी डिभिजन शिक्षा निर्देशनालय राख्ने र संख्या बढाएर १० वटा बनाउने प्रस्ताव छ । अहिलेका ७५ वटा जिल्ला शिक्...

पक्राउ पर्ने डरले २३ शिक्षकले राजीनामा दिए

मोरङ,  १० मंसिर, –जिल्ला शिक्षा कार्यलय मोरङमा कार्यरत २३ जना शिक्षकले राजीनामा दिएका छन्। अख्तियारले जिल्लामा कार्यरत शिक्षकको शैक्षिक योग्यता प्रमाणपत्र माग्न थालेपछि राजीनामा दिन थालेका हुन्।  मोरङका सहायक जिल्ला शिक्षा अधिकारी दिब्यराज कट्टेलका अनुसार प्रावि तहका १६ जना र निमावि तहका पाँच जना छन् । मोरङका सामुदायी विद्यालयमा पाँच हजार शिक्षक कार्यरत छन् । १० दिनअघि पनि १० जनाले राजीनामा दिएका थिए । तीमध्ये पाँचजना शिक्षकविरुद्ध विशेष अदालतमा मुद्दा परेको शिक्षा कार्यालय मोरङले जनाएको छ । कट्टेलले राजीनामा दिने शिक्षकको नाम खुलाउन चाहेनन् । रासस 

पोखरा झरेका मुस्ताङ्गका विद्यालय आर्थिक संकटमा

नवराज ढुङ्गाना/ पोखरा  १० मंसिर,  /  हिउँदमा पोखरामा सञ्चालन हुने उपल्लो मुस्ताङ्गका घुम्ती विद्यालयका लागि आवश्यक रकम निकासा नहुँदा ती विद्यालय आर्थिक संकटमा परेका छन् । हरेक बर्ष जाडो बढेसँगै मुस्ताङ्का विद्यालयहरु शिक्षक र विद्यार्थी सहित पोखरा झर्छन् । मुस्ताङ्गको छोसेरका ६, लोमान्थाङ्गको १ र छोन्हुप गाविसको एउटा विद्यालय कात्तिक दोश्रो साता पोखरा झरेका छन् । सरकारले घुम्ती विद्यालयलाई उपलब्ध गराउँने रकम समयमै निकासा नदिँदा शिक्षक र विद्यार्थीलाई खान बस्न समेत समस्या भएको राष्ट्रिय निमावि लोमान्थाङ्गका शिक्षक दिवाकर तिवारीले बताए । ‘विद्यार्थी र शिक्षकले घरबाट ल्याएको खर्च सकिनै लागेको छ ।’ उनले भने– ‘मुस्ताङ्गी अभिभावक र केही दाताले गरेको सहयोगले हामी चलिरहेका छौं । उनीहरुले दिएको रकमले कति नै पुग्छ र ?’ यो विद्यालयले २०६० सालदेखि पोखराको नागढुङ्गामा घुम्ती विद्यालय सञ्चालन गर्दै आएको छ । जिल्ला शिक्षा कार्यालय मुस्ताङ्गका विद्यालय निरिक्षक नवीन थापाले चौमासिक रकम फुकुवा नआएर ढिलो भएको अड्कल काटे । ‘भर्खरै आर्थिक बर्षको पहिलो चौमासिक सकियो मंसिरको पहिलो ...

अवकाश हुनेहरुको सरुवा रोक्न निर्देशन

काठमाडौँ,  १० मंसिर  । काठमाडौँमा विवाह गरेकी दाङकी एक महिला शिक्षकले निकै प्रयत्न गर्दा पनि उपत्यकाभित्र सरुवा गर्न सकिनन् । ‘सोर्सफोर्स’का लागि उनी राजनीति दलका कार्यकर्तादेखि शिक्षा मन्त्रालयका उच्च पदाधिकारीसम्म पुगिन् । कहीकतैबाट सरुवा हुन नसक्ने भएपछि उनी आफैले सेवा निबृत्त हुन केही समय बाँकी रहेका शिक्षकहरु धुइँधुइँति खोज्न थालिन् । उनको यो प्रयास सफल बन्यो । काठमाडौँ उपत्यकाभित्रका केही शिक्षकले पारस्परिक सरुवा हुन चाहे । ती महिला शिक्षकको खुशीको सीमा नै रहेन । तर उपत्यकाभित्रका ती शिक्षकहरुको माग सुने पछि उनी निकै निराश भइन् । “चार जना शिक्षकहरु फेला पारे । उनीहरु मसँग ‘म्युचुअल’ सरुवा हुन तयार भए” ती महिला शिक्षकले आफ्नो नाम उद्धृत नगरिदिन आग्रह गर्दै भनिन्, “तर उनीहरुले त्यसका लागि रकम माग गरे ।” उनका अनुसार सबैभन्दा कम एक शिक्षकले तीन लाख रुपियाँ माग गरे । अन्यले चारदेखि पाँच लाख रुपियाँसम्म माग गरे । अवकास हुन छ महिनादेखि डेढ वर्ष बाँकी रहेका त्यस्ता शिक्षकहरुले सेवाबाट बिदा लिँदा थप केही रकम प्राप्त होस् भनेर यसरी माग गर्ने गरेका छन् । यस्तो प्रवृत्त...

शिक्षकले आफैंलाई पत्याउँदा

भक्तपुर १० मंसिर /  आम अभिभावकलाई जस्तै कृष्णप्रसाद धन्छालाई पनि लाग्यो, मेरो छोरोले राम्रो शिक्षा पाउनु पर्छ । जुन दिन उनलाई यस्तो लाग्यो उनले आफ्नो जेठो छोरो सौगातलाई भक्तपुर च्यामासिंहको वागेश्वरी उच्च माध्यमिक विद्यलायमा भर्ना गरे । जहाँ उनी आफै प्रधानाध्यापक थिए / छन् । शहरी र विशेषगरी निजी स्कुलको प्रभाव रहेको ठाउँमा सामुदायिक विद्यालयको एउटा प्रधानाध्यपकले छोरालाई आफ्नै स्कुलमा पढाउनु देख्नेहरुका लागि चाहिँ एउटा मुख्र्याइँ हुन सक्थ्यो । किन भने आम मनिसको बुझाइ थियोरछ, सामुदायिक विद्यालयमा राम्रो पढाइ हुदैन छोराछोरी किन सामुदायिकमै पढाउनु ? ‘आफूले काम गर्ने विद्यालयको पढाईलाई शिक्षक प्रधानाध्यापक आफूले विश्वास नगरेसम्म आम मानिसको मनमा सामुदायिक विद्यालयप्रति बसेको अविश्वास उस्तै रहन्छ,’ धन्छाले भित्री मनको कुरा सुनाए, ‘आफूलाई आफैले विश्वास गरे पो अरुले पनि विश्वास गर्छन् । आफ्नो पढाइको विश्वास आफैलाई छैन भने त्यस्ता शिक्षक प्रधानाध्यापकलाई अरुका छोराछोरीको भविष्य बर्बाद गर्ने अधिकार छैन । उनीहरुले कुन विश्वासले अरुका छोराछोरी पढाउने ?’ गत वर्ष एसएलसी सकेका सौगातले ८४...

प्रस्तावित शिक्षा ऐन यस्तो छ

द्वन्द्वमा हटाइएका शिक्षकलाई पुनर्वहाली गर्ने, रिक्त दरबन्दीको आन्तरिक प्रतिस्पर्धाबाट ४० प्रतिशत र खुला प्रतिस्पर्धाबाट ६० प्रतिशत पदपूर्ति गर्ने, सेवा छाड्न चाहने अस्थायी शिक्षकलाई औषधि खर्चको सुविधा दिने, शिक्षक काउन्सिल गठन गर्ने, स्थायी हुन नसक्ने अस्थायी शिक्षक स्वतः अवकास हुने, कम्पनीका रुपमा विद्यालय दर्ता गर्न नपाइने लगायतका व्यवस्था प्रस्तावमा रुपमा सरकारले अगाडि सारेको छ । शिक्षा मन्त्रालयले तयार पारेको शिक्षा ऐन, २०२८ लाई संशोधन गर्न बनेको विधेयकमा उल्लेख गरिएका मुख्य बुँदा निम्न छ : नेपाल सरकारले निःशुल्क शिक्षा घोषणा गरेका विद्यालय तह र कक्षाका विद्यार्थीका नाममा विद्यालयले कुनै किसिमको शुल्क लिन पाउने छैन । विद्यार्थीको बाबु, आमा, बाजे वा बज्यै नभएका विद्यार्थीको हकमा संस्थागत संरक्षकत्व प्रदान गर्ने संस्थासमेतलाई अभिभावक जनाउने छ । कम्पनी ऐन अन्तर्गत विद्यालय दर्ता गरिने छैन । विद्यालय शैक्षिक गुठी वा सहकारी अन्तर्गतमात्र सञ्चालन हुन पाउने छन् । माध्यमिक शिक्षाको कक्षा १० र १२ को अन्त्यमा हुने परीक्षा राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डबाट सञ्चालन हुनेछ । कक्षा १०...

परीक्षाफल प्रकाशित

काठमाडौ, मंसिर ५ - त्रिभुवन विश्वविद्यालय परीक्षा नियन्त्रण कार्यालय, बल्खुद्वारा २०७० साल माघ÷फागुन महिनामा सञ्चालित मानविकी तथा सामाजिकशास्त्र सङ्कायतर्फ स्नातकोत्तर तह दोस्रो वर्ष २०६९ को नेपाली विषयको सोधपत्रबाहेक परीक्षाको परीक्षाफल आज प्रकाशित गरिएको छ । रासस